Δρασεις

Κοινωνική Καινοτομία: Δημιουργία αξίας ΜΕ την Κοινωνία

«Ο λογικός άνθρωπος προσαρμόζει τον εαυτό του στον κόσμο. Ο παράλογος προσαρμόζει τον κόσμο στον εαυτό του. Όλη η πρόοδος εξαρτάται από τον παράλογο άνθρωπο»

       George Bernard Shaw

Από την δημιουργία αξίας για την κοινωνία προς την Δημιουργία αξίας “ΜΕ” την κοινωνία. Η Κοινωνική Καινοτομία είναι το όχημα και η ελπίδα για ένα βιώσιμο μέλλον. Ο ρόλος των κοινωνικών επιχειρήσεων είναι διακριτός καθώς η βάση τους είναι η κοινωνική καινοτομία. Για τον Bill Drayton ιδρυτή της Ashoka η πιο ισχυρή δύναμη αλλαγής είναι μια μεγάλη ιδέα στα χέρια ενός κοινωνικού επιχειρηματία. Παρόλα αυτά  δεν είναι απαραίτητο ότι απαιτείται η σύσταση μιας κοινωνικής επιχείρησης για να δημιουργηθεί η κοινωνική καινοτομία.  Ο καθένας μπορεί να γίνει πράκτορας αλλαγής, το μόνο που χρειάζεται είναι επιθυμία και προσανατολισμός της σκέψης (mindset) στην κοινωνική αλλαγή.

Είναι εμφανής σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας  η στροφή γύρω από την ενίσχυση της δημιουργικής σκέψης και η προσπάθεια ανάδειξης της καινοτόμου φύσης του ανθρώπου. Η Eυρωπαϊκή Eνωση έχει ξεκάθαρο ρόλο και στόχους για την ενίσχυση της κοινωνικής καινοτομίας καθώς αποτελεί ένα εργαλείο για την καταπολέμηση των σύγχρονων προκλήσεων της δημογραφικής αλλαγής, αστικοποίησης, καταπολέμησης της φτώχειας και άλλων προβλημάτων συμπεριλαμβανομένων και των MDG.Με μία πολύ απλή προσέγγιση μπορούμε να αναφέρουμε ότι η επιχειρηματική καινοτομία αφορά τον χρήστη ενώ η κοινωνική καινοτομία το σύνολο της κοινωνίας.

Στο σύνολο τους οι ορισμοί συμφωνούν  ότι  η καινοτομία πρεσβεύεται υπό την θεωρία της δημιουργικής αποδόμησης (creative destruction). Ο Schumpeter αναφέρεται σε αυτή, ως τη  διαδικασία που φέρνει την υποχρεωτική μετάβαση στο νέο αποδομώντας το παλιό. Το ερώτημα είναι αν οι ιδέες προέρχονται από την έμπνευση της στιγμής ή αποτελούν προϊόν μακράς καλλιέργειας της γνωστικής βάσης. Η εποχή μας είναι γεμάτη με αυτό που ονομάζουν οι Martin & Osberg (2007) δυσάρεστες ισορροπίες. Αποτελούν ισορροπίες που ανεχόμαστε γιατί προτείνονται ως οι καλύτερες λύσεις, χωρίς δυνατότητα υποκατάστασης. Σε κάποιες περιπτώσεις που σπάνε αυτές οι ισορροπίες με την ανάπτυξη ενός νέου μοτίβου, δημοφιλέστερη είναι η θεωρία της σύμπτωσης, ενώ ακολουθεί η δημιουργία μύθου γύρω από το άτομο και τον οργανισμό. Σε αυτό το σημείο  θα ήθελα να αναφέρω  μια από τις πολλές κινέζικες παροιμίες:

«Εκεί που η προετοιμασία συναντά την ευκαιρία, κείτεται η τύχη»

Ο Τόμας Έντισον για να ολοκληρώσει τον κοινό λαμπτήρα, πέρασε από 1000 αποτυχημένες προσπάθειες. Ό ίδιος βέβαια απαντά «δεν απέτυχα καμία φορά, αντιθέτως έμαθα 1000 τρόπους που απλά δεν πετυχαίνουν». Α. Αϊνστάιν, Γ. Ντίσνεϊ, Λ. Ντα Βίντσι και μια σειρά από ονόματα που ο καθένας αφιέρωσε χρόνο και κόπο για την απόκτηση γνωστικής ή εμπειρικής βάσης η οποία υποστήριξε τις ανακαλύψεις και δημιουργίες τους. Αυτό είναι το πλεονέκτημα της κοινότητας ή του χρήστη. Έχει ήδη την εμπειρία και την γνωστική βάση σχετικά με το πρόβλημα που χρειάζεται να βρεθεί λύση, χρειάζεται να εξωτερικεύσει αυτήν την γνώση.

Επιστρέφοντας, αυτό που είχαν όλοι κοινό ήταν αποτυχημένες προσπάθειες. Ξεπέρασαν το φόβο της αποτυχίας. Η Eleanor Duckworth στο βιβλίο της “Having of wonderful ideas” υποστηρίζει ότι τα παιδιά πρέπει να νιώθουν αυτοπεποίθηση για τις ιδέες τους και ίσως τις κάνουν πράξη. Συμπληρώνει «Έχω εμπιστοσύνη στην ιδέα μου δεν σημαίνει ότι είναι σωστή, σημαίνει ότι είμαι διατεθειμένος να την δοκιμάσω». Υπάρχει όμως και η αντίσταση στην αλλαγή που ίσως οφείλεται σε στερεότυπα,  σε κακή επικοινωνία, μη ώριμο περιβάλλον η διάφορους άλλους παράγοντες. Ο Goldsmith για παράδειγμα στο βιβλίο του The Power of Social Innovation, αναφέρει ότι κοινωνικοί επιχειρηματίες και πράκτορες αλλαγής  «ακόμη και αν προσπαθήσουν να αποφύγουν την πολιτική αρένα δεν μπορούν να αποφύγουν την πολιτική δυναμική».

Η κοινωνική καινοτομία είναι μια νέα λύση σε ένα κοινωνικό πρόβλημα που είναι πιο αποτελεσματική, είναι βιώσιμη και η αξία που δημιουργεί είναι για την κοινωνία ως σύνολο και όχι για το άτομο. Ως concept ιστορικά υπάρχουν αρκετές εκφράσεις της, από την δημοκρατία και τους συναιτερισμούς,  στα νοσοκομεία και την μικρο-χρηματοδότηση. Η European Commission την ορίζει ως «νέες πρακτικές για την επίλυση κοινωνικών προκλήσεων, Οι οποίες υιοθετούνται και χρησιμοποιούνται από τα άτομα, κοινωνικές ομάδες και ενδιαφερόμενα μέρη». Ο πρόεδρος Obama, δημιούργησε το Γραφείο Κοινωνικής Καινοτομίας και Συμμετοχής του Πολίτη επικαλούμενος ότι «οι λύσεις για τις σημαντικότερες προκλήσεις της Αμερικής, αναπτύσσονται καθημερινά στην κοινωνία των πολιτών και η κυβέρνηση πρέπει να το στηρίξει».

Το ανοιχτό πανεπιστήμιο δεν δημιούργησε την παιδεία, έκανε όμως μια προσθήκη που έδωσε πρόσβαση σε όλα σχεδόν τα σημεία της γής. H επόμενη προσθήκη θα πρέπει να είναι η πραγματικά προσβάσιμη παιδεία σε όλα τα επίπεδα. Δυστυχώς το παγκόσμιο σύστημα παιδείας σήμερα είναι επιλεκτικό και η ποιότητα της  παιδείας που παρέχετε είναι αντίστοιχη της οικονομικής θέσης και φυσικά μη προσβάσιμο για άτομα που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. H Generation Generous(Cover Photo) δημιούργησε ένα νέο μοντέλο κατανάλωσης στο χώρο της μόδας όπου ο καταναλωτής αγοράζοντας την shopping bag της φίρμας συμβάλει στην προστασία του περιβάλλοντος, σε ηθική εργασία για αυτούς που την κατασκευάζουν αλλα και στην παροχή βασικών αναγκών σε παιδιά που το έχουν ανάγκη σε διάφορες χώρες του κόσμου.

Ο Dr Yunus Mohamed , προβληματίστηκε όταν εστίασε στην διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου χρηματοδότησης για την καταπολέμηση της φτώχειας. O Dr Yunus, παρομοιάζει τους φτωχούς με τα δέντρα Μπονσάι, «Το πρόβλημα δεν είναι στους σπόρους, απλά η κοινωνία δεν τους έδωσε το κατάλληλο περιβάλλον να αναπτυχθούν». Τα εν λόγω φυτά έχουν την δυνατότητα να αναπτυχθούν σε μεγάλα δέντρα αν καλλιεργηθούν σε περιβάλλον που επιτρέπει τις ρίζες τους να αναπτυχθούν. Αν τοποθετηθούν σε μικρή γλάστρα προσαρμόζονται και γίνονται μικρά δενδρύλλια. Ο Dr Yunus επανεφηύρε τον τραπεζικό κλάδο. «Μου εξηγήσανε ότι η Τράπεζα δεν μπορεί να δανείσει σε φτωχούς ανθρώπους γιατί δεν είναι έμπιστοι» αναφέρει ο Dr Yunus, ο οποίος πίστεψε ότι η πρόσβαση σε πόρους είναι ανθρώπινο δικαίωμα και προκάλεσε το status quo. Ξεκίνησε δίνοντας «δάνεια» των 27$(RM84), σε 42 φτωχούς χωρικούς το 1974 στο Bagladesh,και στο 2007 είχε ήδη φτάσει τα 25$ δις σύμφωνα (Deutche Bank).

Είναι σημαντικό σύμφωνα με τον Dr Yunus (HBR, 2015) η ιδέα να εφαρμοστεί πρώτα τοπικά και όχι απευθείας σε εθνική ή διεθνή κλίμακα. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να δοκιμαστεί το μοντέλο μέχρι να γίνει αποτελεσματικό και έπειτα να προχωρήσει σε άλλες περιοχές καθώς δεν υπάρχει τίποτα το δεδομένο στην δημιουργία ενός επιτυχημένου επιχειρηματικού μοντέλου. Το κάθε μοντέλο έχει τις δικές του  ξεχωριστές μεταβλητές, αυτό όμως αποτελεί ένα κεφάλαιο από μόνο του ως θέμα. H Essilor (Optique Solidaire) χρειάστηκε 18 μήνες να δημιουργήσει το κατάλληλο μοντέλο ενώ το Projet Malin της DANONE ακόμη τελειοποιείται.

Η κατανόηση του χρήστη είναι σημαντική για να αποφέρει ένα πρόγραμμα κοινωνική αλλαγή. Πολλές είναι οι φορές που ο χρήστης δεν γνωρίζει το πρόβλημα όπως ανέφερα παραπάνω με τον όρο δυσάρεστες ισορροπίες.  Ο Ed Palmer αναρωτήθηκε πώς θα μπορούσε η τηλεόραση να γίνει εκπαιδευτικό μέσο και  με την βοήθεια ειδικών μελέτησε την παιδική συμπεριφορά στις τηλεοπτικές εκπομπές και δημιούργησε το Sesame street. Από τα παιδιά που παρακολουθούσαν το 90% των γονέων – στις Η.Π.Α. – δήλωσε αλλαγή στην στάση τους προς την μάθηση ενώ το 16% παρουσίασε βελτίωση στην απόδοση τους στο σχολείο. Μελετώντας τον χρήστη είναι πιο πιθανή η επιτυχία στο εγχείρημα.

Αυτό που σήμερα είναι γνωστό ως Leibowitz Ηypothesis,  αναφέρεται στο σφάλμα κρίσης της ταχύτητας (περίπου 40% σφάλμα κρίσης, 100km/hr 18 sec vs 30sec) σε μεγάλα αντικείμενα όπως τα τρένα, που οφείλεται σε φυσιολογική ανεπάρκεια του ανθρώπου στην οπτική επεξεργασία. Επομένως η κατανόηση του χρήστη θα συντελέσει στην επικείμενη  μείωση της ορατότητας πρίν τις διαβάσεις που αποδείχτηκε ότι οδηγεί στη μείωση ατυχημάτων. Η επισταμένη παρατήρηση του χρήστη και η δημιουργικότητα συντέλεσε στην δημιουργία των Playpump, Barefoot College, Gramen Bank  και άλλων πρωτοβουλιών που εστίασαν έπειτα στην δημιουργία βιώσιμων μοντέλων για την επίλυση ζητημάτων.

Κλείνοντας  θα αναφερθώ στην σημασία της ικανότητας ενσυναίσθησης, της συστημικής σκέψης  και της bottom up προσέγγισης στην δημιουργία γενικότερα καινοτόμων λύσεων. Η IDEO στηρίζει ότι οι ποιοτικές μεθόδοι έρευνας ενισχύουν  την ενσυναίσθηση και στο Toolkit που παρέχει παρουσιάζει μια περίπτωση στην Aιθιοπία, όπου οι ερευνητές διανυκτερεύσανε με τους αγρότες. Το αποτέλεσμα ήτανε οι αγρότες να ξεπεράσουν την γραμμή και το όριο  των πληροφοριών που συνήθως μοιράζονται  σε ΜΚΟ. Η κοινωνική καινοτομία έχει κύριο στόχο την δημιουργία κοινωνικής αξίας. Για να δημιουργήσουμε κοινωνική αξία πρέπει να κατανοήσουμε την κοινωνική ομάδα, τις ανάγκες τους και να σχεδιαστούν λύσεις που ανταποκρίνονται σε αυτές.

 

contact author: l.skerletopoulos@thenest.org.gr | 2015, The Nest Social Coop

Photo Source: www.generationgenerous.com

facebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubeby feather
thenest.zafeiropoulou.wise

Έρευνα WiSE: Με εμπόδια για τις γυναίκες η κοινωνική επιχειρηματικότητα

Η κοινωνική επιχειρηματικότητα και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες που επιχειρούν κοινωνικά

Η κοινωνική επιχειρηματικότητα και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες που επιχειρούν κοινωνικά ήταν το κυρίαρχο θέμα της ημερίδας στην KPMG με την Δρ Ζαφειροπούλου να απαντά σε καίρια ζητηματα που απασχολούν τις γυναίκες κοινωνικούς επιχειρηματίες. 

.Εκδήλωση για την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης του Ευρωπαϊκού Διακρατικού Προγράμματος Διαβίου Μάθησης «Καινοτόμες Γυναίκες για τις Κοινωνικές Επιχειρήσεις (Women Innovators for Social Enterprise (WiSE)» πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 26 Ιουνίου στην Αθήνα με τη συνεργασία της KPMG.

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά και τα αποτελέσματα της ευρωπαϊκής έρευνας «Ποιες είναι οι ανάγκες των γυναικών κοινωνικών επιχειρηματιών» στην οποία απάντησαν στο αρχικό στάδιο 300 συμμετέχοντες από 30 κράτη, ενώ στη συνέχεια αναλύθηκαν τα..read more

Πηγή:www.capital.gr, Δρ Ζαφειροπούλου Φιόρη

επικοινωνία: f.zafeiropoulou@thenest.org.gr

facebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubeby feather
EQ Skerletopoulos

Η συναισθηματική νοημοσύνη και ο κοινωνικός επιχειρηματίας

Η Συναισθηματική Νοημοσύνη και ο Κοινωνικός επιχειρηματίας

Ο καθένας μπορεί να θυμώσει –αυτό είναι εύκολο. Αλλά το να θυμώσει κανείς με το σωστό άτομο, στο σωστό βαθμό και τη σωστή στιγμή, για τη σωστή αίτια και με το σωστό τρόπο –αυτό δεν είναι εύκολο
Αριστοτέλη, Ηθικά Νικομάχεια

Aristóteles

Με μία πρώτη ματιά μπορούμε να πούμε ότι την αρχή για την έννοια της συναισθηματικής νοημοσύνης την όρισε ο Αριστοτέλης, ή επίσης ο Δαρβίνος που υποστήριξε ότι οι συναισθηματικές εκφράσεις είναι ένας καθοριστικός παράγοντας για την επιβίωση. H συναισθηματική νοημοσύνη (ΣΝ), προέκυψε όταν η επιστημονική κοινότητα άρχισε να αμφισβητεί το υπάρχον μοντέλο μέτρησης νοημοσύνης (IQ) και ανακάλυψαν τις ελλείψεις του με την “δεκαετία του εγκεφάλου” να έχει χαρίσει σημαντικά ευρήματα.

Εν συντομία η ΣN αποτελεί ένα συνδυασμό ικανοτήτων που επιτρέπουν το άτομο α) να αναγνωρίσει, να κατανοήσει και να ελέγχει τα συναισθήματα του, β) να αναγνωρίσει και να κατανοήσει τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων, και γ) να χρησιμοποιήσει αυτή την γνώση για να επιτύχει σωστή επικοινωνία και ισορροπία.

Η ικανότητα της ΣΝ, έχει αναφερθεί να σχετίζετε με την θετική και αυξημένη απόδοση στην εργασία, την ηγεσία, την φυσική και ψυχική υγεία. Μέσα απο την εμπειρία μας έχουμε παρατηρήσει την ιδιαίτερη συμβολή της στην εργασία και την επιχειρηματικότητα. Πιο συγκεκριμένα στον κόσμο των επιχειρήσεων, οι επιχειρηματίες που εκδηλώνουν πάθος για την εργασία τους τείνουν να είναι πιο πετυχημένοι από εκείνους που δεν εκδηλώνουν θετικά συναισθήματα για το αντικείμενο τους. Επιπρόσθετα οι πελάτες και συνεργάτες αυτών των ανθρώπων παρουσιάζουν μεγαλύτερο δείκτη πιστότητας καθώς οι άνθρωποι αυτοί δημιουργούν ένα ισχυρό αίσθημα εμπιστοσύνης σε όποιον συνεργάζεται μαζί τους.

Το απρόβλεπτο περιβάλλον των επιχειρήσεων και η ταύτιση της ΣΝ με την δημιουργικότητα είναι τα δυο πιο σημαντικά σημεία που συνδέουν την επιχειρηματικότητα με την ΣΝ ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια του κύκλου ζωής της επιχείρησης (start up).

Η Συναισθηματική Νοημοσύνη στην Εργασία και Επιχειρηματικότητα

Η Talent smart σε μια έρευνα ανάμεσα σε 33 σημαντικές επαγγελματικές δεξιότητες αναγνώρισε ότι η ΣΝ μπορεί να προβλέψει με περισσότερη ευστοχία την απόδοση στην εργασία με ποσοστό επιτυχίας 58% σε όλους τους κλάδους (Forbes, 1/9/2014). Άλλα στοιχειά που πρόεκυψαν από έρευνες στην ΣΝ είναι οτι άνθρωποι με υψηλό δείκτη εισπράττουν μεγαλύτερο εισόδημα – κάθε βαθμός ΣΝ ισοδυναμεί με 1300$ ετήσιο επιπλέον εισόδημα για τον κάτοχο. Συμπληρωματικά μόνο το 20% των υπο-αποδοτικών ανθρώπων έχουν υψηλό δείκτη ΣΝ ενώ 90% των υπέρ αποδοτικών έχουν υψηλό δείκτη.

Τα θετικά συναισθήματα μπορούν να μετατρέψουν παλιές εμπειρίες σε κερδοφόρες λύσεις και να οχυρώσουν το άτομο από το στρες της εργασίας που συνήθως καταβάλει τους αυτοαπασχολούμενους και πλήττει την παραγωγικότητα.

Η Συναισθηματική Νοημοσύνη και Κοινωνικός επιχειρηματίας

Ποια είναι η σύνδεση όλων των παραπάνω με τον Κοινωνικό Επιχειρηματία; Εξ αρχής λαμβάνουμε ως αξίωμα ότι ο Κοινωνικός επιχειρηματίας ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα και είναι περισσότερο προσηλωμένος σε αυτή από κάθε άλλο επιχειρηματία. Αυτό επαληθεύετε διότι ο Κ.Ε. νιώθει την ευθύνη επίτευξης του κοινωνικού σκοπού που έχει επικεντρωθεί και αν δεν δημιουργήσει βιώσιμο εισόδημα θα ναυαγήσει ο σκοπός. Λειτουργεί σαν πράκτορας της κοινωνικής αλλαγής και έχει την ικανότητα να δημιουργεί καινοτόμες λύσεις για κοινωνικά προβλήματα. Όλα αυτά όμως στηρίζονται στην ικανότητα του για α) ενσυναίσθηση, β) αυτογνωσία, γ) αυτοδιαχείριση, δ) Διαχείριση δικτύων.

Αναπτύσσοντας τα παραπάνω, η ενσυναίσθηση είναι να μπορεί το άτομο να βιώσει το πρόβλημα μέσα από τα μάτια των ανθρώπων που το βιώνουν. Να τους ακούσει και να μιλήσει στην γλώσσα τους – Συνήθως το πρόβλημα περιέχει μέσα του τους σπόρους της λύσης του. Η αυτογνωσίααναφέρετε στην συναισθηματική ισορροπία εσωτερικά ώστε να μπορεί το άτομο να επεξεργαστεί πληροφορίες αποτελεσματικά. Αυτοδιαχείριση, είναι να έχει τον έλεγχο του εαυτού, σέ όλα τα στάδια δραστηριοποίησης. Να συγκρατεί τον παρορμητισμό και την έπαρση που μπορούν να οδηγήσουν σε αρνητικά αποτελέσματα. Τέλος, η Διαχείριση δικτύων. Τα δίκτυα αποτελούν βάση για την εξέλιξη κάθε κοινωνικής επιχείρησης και η σωστή εκμετάλλευση μπορεί να οδηγήσει προοδευτικά σε εξασφαλισμένη επιτυχία Τα δίκτυα αποτελούνται από ανθρώπους και οι άνθρωποι εμπιστεύονται και κτίζουν σχέσεις. Η ικανότητα να διαχειρίζεται τις ανθρώπινες σχέσεις είναι καταλυτικός παράγοντας.

Ας ξεκινήσουμε από την μορφή της Κοινωνικής Επιχείρησης στην Ελλάδα που είναι ουσιαστικά συνεταιρισμός με ελάχιστο όριο συμμετοχής 5-7 μεριδιούχους (Ν.4019/11). Πόσο θα επηρεάσει η ικανότητα αυτοδιαχείρισης, ενσυναίσθησης, επικοινωνίας και κατανόησης την αρμονία της συνεργασίας; Αναλογιστείτε την περίπτωση διένεξης εσωτερικά. Τώρα μεταφερθείτε νοητικά στο στάδιο της κορύφωσης όπου όλοι οι μεριδιούχοι εκτοξεύουν ταυτόχρονα απόψεις, αυξάνεται η ένταση και καταλήγει πυρά. Στον αντίποδα σκεφτείτε την ιδία περίπτωση να καταλήγει σε μια ισορροπημένη συνάντηση όπου προσπαθούν τα μέρη να καταλήξουν στην ιδανική επιλογή που θα προκύψει αμοιβαίο όφελος.

Από μια άλλη οπτική που εξετάζει την σχέση του Κοινωνικού Επιχειρηματία με το περιβάλλον του προκύπτει ότι:
η ικανότητα να μπορεί να κατανοεί, αλληλεπιδρά, καινοτομεί, να ταυτίζεται και να υποστηρίζει τα ενδιαφερόμενα μέρη στο περιβάλλον που επιλέγει να δραστηριοποιηθεί, θα δημιουργήσουν βάση για την ενεργοποίηση ενός υποστηρικτικού οικο-συστήματος κοινωνικής οικονομίας“.

Ένα παράδειγμα της ενσυναίσθησης στην εφαρμογή του μοντέλου καταπολέμησης κοινωνικού προβλήματος με επιχειρηματικό πνεύμα είναι η πρωτοβουλία “A Child for Every Eating House“. Το πρόβλημα ξεκινά από το γεγονός ότι 1 στα 3 παιδιά στην Εσθονία ζεί κάτω από το όριο της φτώχιας και πολλά από αυτά αντιμετωπίζουν την πείνα. Μια καινοτομική προσέγγιση ήρθε να βελτιώσει το σύστημα μέσα από την κατανόηση της κατάστασης που πραγματικά ζούν οι ωφελούμενοι από την παραδοσιακή προσέγγιση. Η παραδοσιακή προσέγγιση είναι τα συσσίτια σε ορισμένα σημεία υπό μορφή φιλανθρωπίας. Αυτή η προσέγγιση παρατηρήθηκε να είναι άσχημη για την αυτο-εκτιμηση και γενικά έχει αρνητικές ψυχολογικές επιπτώσεις. Τα παιδιά που βρίσκονται εκεί στιγματίζονται με την “ετικέτα του φτωχού”. Η νέα προσέγγιση δημιουργεί ένα δίκτυο με καφέ και εστιατόρια που υιοθετούν ένα παιδί για μία μέρα. Στην διάρκεια της ημέρας το παιδί αυτό συνάπτει σχέσεις με το προσωπικό γνωρίζει το μαγαζί και προσφέρει σε αυτό ως μέρος του ενώ σιτίζετε πλήρως. Σε μερικές περιπτώσεις δημιουργήθηκαν και συνθήκες κατάλληλες ώστε να προσφερθεί εργασία (ηλικία, ικανότητα, κ.ο.κ).

Γενικά οι κοινωνικές επιχειρήσεις από την φύση τους στηρίζονται στις σχέσεις με το δίκτυο τους και την κοινότητα οι οποίοι αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την επίτευξη και διατήρηση της αλλαγής. Υπάρχει πληθώρα από παραδείγματα κυρίως στον χώρο της υγείας όπου η κοινότητα συντέλεσε να ναυαγήσουν τεράστια κοινωνικά project γιατί οι εμπλεκόμενοι φορείς δεν δώσανε την βαρύτητα που έπρεπε στην κοινότητα. Όπως αναφέρει ο Kottler στην δουλεία του γύρω από την καταπολέμηση της φτώχιας, οι φτωχοί ξέρουν καλύτερα πώς να βγουν από την φτώχια αν τους δοθεί κίνητρο και εργαλεία. Την ίδια προσέγγιση είχε και ο Dr Yunus Mohammad και ίδρυσε την Grameen Bank. Η προσέγγιση στην κοινωνική οικονομία και τα κοινωνικά προβλήματα πρέπει να είναι από κάτω προς τα επάνω (Bottom up) όπως ορίζεται η Επικοινωνία για Κοινωνική Αλλαγή (DevCom). Εν κατακλείδι η ικανότητα ο κοινωνικός επιχειρηματίας να αντιμετωπίζει την άρνηση της αλλαγής, την αντίσταση, τις καθημερινές δυσκολίες χωρίς συναισθηματική φόρτιση, οδηγεί στην λήψη καθαρών αποφάσεων που είναι καταλύτης για την ανάπτυξη, ωρίμανση και διατήρηση.

Ο κίνδυνος της έλλειψης Συναισθηματικής Νοημοσύνης

Την ερώτηση «γιατί να ασχοληθώ με όλα αυτά;», έρχεται να απαντήσει η νευροεπιστήμη λέγοντας «Αν δεν το κάνεις εσύ θα το κάνει ο εγκέφαλός σου για σένα». Ο ρόλος του μεταιχμιακού συστήματος με κέντρο αποφάσεων την αμυγδαλή, η οποία αποτελεί το κέντρο συναισθημάτων του εγκεφάλου, έχει την ιδιότητα να παίρνει τον έλεγχο από το λογικό μέρος (νεοφλοιό). Αυτό συμβαίνει σε καταστάσεις υψηλού στρες. Το αποτέλεσμα είναι συνήθως πράξεις μη κοινωνικά αποδεκτές. Το φαινόμενο αυτό ονομάστηκε «Η πειρατεία της Αμυγδαλής». Είναι μια πειρατεία γιατί το συγκεκριμένο τμήμα του εγκεφάλου μας δρα 80.000 πιο γρήγορα από το γνωστικό τμήμα, και γι αυτό είναι σχεδόν αδύνατο να ελέγξουμε ταχυτάτη απελευθέρωση αδρεναλίνης.

Αναπτύσσοντας την Συναισθηματική Νοημοσύνη

Έχοντας καλύψει την ΣΝ ως έννοια, εφαρμογή και χρησιμότητα ήρθε το σημείο να αναρωτηθούμε αν είναι δυνατό να καλλιεργηθεί. Για χρόνια υπήρχε ένας διάλογος αν οι ηγέτες γεννιούνται ή γίνονται. Η ΣΝ σαν βασικό χαρακτηριστικό του ηγέτη είναι άραγε δυνατόν να αναπτυχθεί; Είναι έμφυτο η επίκτητο χαρακτηριστικό της προσωπικότητας του ατόμου;

O Goleman (1998) υποστηρίζει ότι είναι δυνατό να καλλιεργηθεί αλλά όχι με παραδοσιακές εκπαιδευτικές πρακτικές. Η ΣΝ αναπτύσσετε από αναγνώριση και εκτεταμένη πρακτική, ανατροφοδότηση από συνεργάτες και φίλους, και από την διάθεση του ατόμου να αυτοβελτιωθεί. Με επιμονή και πρακτική μπορούν να επιτευχθούν μόνιμα αποτελέσματα.

Στην Θερμοκοιτίδα της The Nest έχουμε εντοπίσει τον ρόλο και την ανάγκη για την καλλιέργεια ΣΝ. Παράλληλα με την ΣΝ δίνεται έμφαση στα νέα ηγετικά χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ο Κ.Ε. τα οποία συνθέτουν το φίλτρο της επιτυχίας. Οι Κ.Ε. πρέπει να περάσουν από ένα δομημένο πρόγραμμα που ακολουθεί ένα διεθνές πρωτόκολλο το οποίο σέβεται εξίσου την ακαδημαϊκή εμπειρία δίχως να στερεί την πρακτική εμπειρία. Η γνώση αφορά την πληροφορία την ίδια, ένα ακατέργαστο διαμάντι. Αυτό που στοχεύουμε είναι η επίγνωση δηλαδή το στάδιο κατά το οποίο η γνώση είναι εσωτερική συνειδηση και εφαρμόσιμη. Αυτό συμβαίνει μέσα από πράξη, διασύνδεση, δικτύωση, μέντορες, συνεργα-τικούς χώρους και μια πληθώρα εργαλείων και μεθόδων. Όλα τα παραπάνω στοχεύουν να θωρακίσουν τον Κ.Ε. και να τον καταστήσουν ώριμο να αντιμετωπίσει το ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Κλείνοντας προτείνετε να αγκαλιάσετε την αλλαγή. Ενημερωθείτε για την λειτουργία του συναισθηματικού εγκεφάλου και αρχίστε να “προπονείστε” στην αναγνώριση των συναισθημάτων σας την στιγμή που αυτά συμβαίνουν. Ζητήστε ανατροφοδότηση, παρατηρήστε τα συναισθήματα που προκαλεί η συμπεριφορά σας στους συνεργάτες σας και ετοιμαστείτε για ένα ταξίδι γνωριμίας με τον νέο σας εαυτό. Ο στόχος είναι να αναγνωρίσετε τα συναισθήματα σας, τις αντιδράσεις σας και πόσο συχνά είστε 100% υπόλογοι για αυτά π.χ. «με εκνευρίζεις με τον τρόπο σου» άρα«αισθάνομαι θυμό». Προσέξτε τις στιγμές που αντιδράτε και αναζητήστε, γιατί αντιδράτε. Είστε κουρασμένοι, πεινασμένοι, ή μήπως πιστεύετε ότι η οπτική σας είναι η πιο έγκυρη; Σε όλη την διάρκεια του δρόμου για την αυτοβελτίωση να θυμάστε ότι η ευφυΐα δεν μπορεί να βοηθήσει όταν τα συναισθήματα έχουν κλονιστεί.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubeby feather
Ethical consumerism, adopted from www.ethicalconsumer.org

Ηθική κατανάλωση:Τάση ή Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα για τις Κοινωνικές Επιχειρήσεις ;

Κοινωνικές Επιχειρήσεις & Ηθική κατανάλωση

Οι κοινωνικές επιχειρήσεις προτάθηκαν σαν ένα νέο υβριδικό επιχειρηματικό μοντέλο που έχει πρωταρχικά τον κοινωνικό σκοπό και δευτερευόντως τον οικονομικό. Αξιολογείτε σε τρείς άξονες, βάση των οικονομικών αποτελεσμάτων (profits), του αντίκτυπου στην κοινωνία και τους ανθρώπους της (people) και για τις δράσεις της σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος και το πλανήτη (planet).  Αυτή η προσέγγιση έρχεται να αντιμετωπίσει και να προσφέρει μια άλλη οπτική που θωρακίζει τους οργανισμούς από την συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους και έχει ξεκάθαρο σκοπό να ωφελήσει την κοινότητα.

Η νέα μορφή επιχείρησης ξεκινά συνήθως από την κοινωνία των πολιτών, προσφέροντας προοπτικές με κίνητρο την οικονομική ανεξαρτησία, ιδιαίτερα  σε οργανισμούς που λειτουργούσαν με βάση τον κρατικό πατερναλισμό. Στην ιδανική μορφή της η κοινωνική επιχείρηση εκφράζει την ανησυχία της κοινωνίας των πολιτών με τρόπο που δυνητικά εξασφαλίζει βιώσιμο εισόδημα. Οι πολίτες ως καταναλωτές διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην ικανότητα των κοινωνικών επιχειρήσεων να μπορέσουν να δημιουργήσουν κοινωνική αξία και σημαντικό κοινωνικό αντίκτυπο μέσα από την επιλογή αγοράς των δικών τους προϊόντων και υπηρεσιών.

Όπως αναφέρθηκα και σε παλαιότερα άρθρα αυτό που πρέπει να απασχολεί περισσότερο τα μέλη των κοινωνικών οργανισμών, είναι το μέλλον των ωφελούμενων τους όταν σταματήσουν οι επιδοτήσεις. Σήμερα είμαστε μάρτυρες της αναφοράς του Dees (1998),  ότι οι κρατικές επιδοτήσεις έχουν ως αποτέλεσμα την απομάκρυνση των κοινωνικών οργανισμών και πολιτών από την αγορά και το βιώσιμο εισόδημα. Η συνεχής παροχή χρημάτων από την κυβέρνηση λειτουργεί ως κατασταλτικός παράγοντας στην καινοτομία και εξωστρέφεια των οργανισμών και προσώπων καθώς επαναπαύονται σε μια ζώνη  άνεσης (comfort zone). O Murray (2012) σε δική του έρευνα για την κοινωνική καινοτομία στηρίζει ότι η καινοτομία ευνοείτε σε περιόδους κρίσης καθώς ο φόβος και η ανασφάλεια εξαναγκάζει τους ανθρώπους να βρουν δημιουργικές λύσεις για την επιβίωση τους.

Βάσει ερευνών οι κοινωνικοί συνεταιρισμοί και η ηθική κατανάλωση παρουσίασαν ανθεκτικότητα στη κρίση (social cooperatives). Το κοινό σημείο των δύο προαναφερομένων είναι η συμβολή τους στην κοινωνική αλλαγή. Με τον όρο ηθική κατανάλωση αναφερόμαστε στην επιλογή προϊόντων που παράγονται με ηθικές διαδικασίες. Η ηθική κατανάλωση είναι μια μορφή καταναλωτικού ακτιβισμού η οποία «τιμωρεί» τις εταιρείες που παράγουν προϊόντα με ανήθικο τρόπο (εκμετάλλευση εργαζομένων, συνθήκες εργασίας, κερδοσκοπία, κ.α). Η φιλοσοφία της ηθικής κατανάλωσης στρέφετε γύρω από την σκέψη ότι με κάθε αγορά σου ψηφίζεις. Με την καταναλωτική σου ψήφο επιλέγεις τι θα παραχθεί και σε τι ποσότητες καθώς συνεισφέρεις στην αύξηση της ζήτησης.  Με γνώμονα την σημασία της καταναλωτικής ψήφου και την δυνητική της συνεισφορά στην παράγωγη αγαθών, κοινωνικοί οργανισμοί και πρωτοβουλίες πολιτών συσπειρώθηκαν για να ενημερώσουν την κοινωνία των πολιτών.

Το Fashion Revolution Day είναι μία πρωτοβουλία πολιτών στην οποία συμμετέχουμε ενεργά ως The Nest για την Ελλάδα, που έχει ως στόχο να εξαναγκάσει τις βιομηχανίες ενδυμάτων να ενσωματώσουν πολιτική διαφάνειας στην παραγωγική διαδικασία. Με το σύνθημα «who made your clothes» και με την χρήση των social media και άλλων μέσων, πραγματοποιηθήκαν σε όλο τον κόσμο και στη Ελλάδα επιτυχώς εκδηλώσεις με στόχο να ευαισθητοποιήσουν την παγκόσμια κοινότητα να συμβάλει ασκώντας πίεση στις βιομηχανίες για διαφάνεια. Ακόμη ένα παράδειγμα καλής πρακτικής είναι η GENERATION GENEROUS, μια κοινωνική επιχείρηση που έρχεται να αποδείξει ότι ο στόχος του Fashion Revolution είναι εφικτός. Προάγει την “Γενναιόδωρη κατανάλωση” δημιουργώντας προϊόντα με γενναιόδωρη ψυχή. Δηλαδή προϊόντα σχεδιασμένα για να ωφελούν το περιβάλλον, να σέβονται αυτούς που εμπλέκονται στην εφοδιαστική αλυσίδα, και βοηθούν συνανθρώπους παγκοσμίως χωρίς πρόσβαση σε βασικές ανάγκες της ζωής επανεπενδύοντας μεγάλο μέρος των κερδών της σε έργα που παρέχουν τροφή, στέγη, πόσιμο νερό, υγεία και εκπαίδευση. Στην ίδια λογική με προσανατολισμό την διατροφή τo Slow Food Thrace μέλος της διεθνής πρωτοβουλίας,  επικοινωνεί τον αντίκτυπο της καταναλωτικής ψήφου στο καθημερινό μας τραπέζι και προτείνει λύσεις βιώσιμης διατροφής.

Το τμήμα της ηθικής αγοράς έχει στοιχεία ενθαρρυντικά για την μελλοντική του πορεία και αποκαλυπτικά για το μέλλον των επιχειρήσεων που δεν θα συμβιβαστούν. Η αγορά της ηθικής κατανάλωσης στο Ηνωμένο Βασίλειο (ECRA, 2013) το 1999 ήταν £12,5δις και το 2012 ανέβηκε στα £47.2 δις. Οι καταναλωτές δηλώνουν  διατεθειμένοι να πληρώσουν περισσότερο για ένα ηθικό προϊόν σε ποσοστό 80% (Burton, 2008), ενώ την ίδια στιγμή το 50% των ερωτηθέντων δηλώσαν ότι απόφυγαν την αγορά ενός αγαθού βασισμένοι στην κακή φήμη της εταιρείας. Οι 9 στους 10 Βρετανούς αναγνωρίζουν την έννοια της σήμανσης τύπου Fair-trade mark ενώ παράλληλα έχουν περιορισμένη δέσμευση για αυτές τις πιστοποιήσεις (Carrigan, McEachern, 2009). Αυτό είναι αποτέλεσμα κορεσμού και κακής χρήσης π.χ μόνο το 4% των προϊόντων καφέ των Starbucks αφορούν προϊόντα Fair Trade και η Nestle που προωθεί και επικοινωνεί την πρωτοβουλία  Partners Blend, σε παγκόσμιο επίπεδο εκπροσωπεί μόνο το 0.2%  των συναλλαγών που αφορούν τον καφέ.

Η ηθική κατανάλωση έχει διεισδύσει σε όλα τα παραγόμενα αγαθά και υπηρεσίες. Πρωταγωνιστές της ηθικής αγοράς σε ανάπτυξη μεταξύ 2010-2011, είναι τα προϊόντα βιώσιμης αλιείας (Ý 323%) και τα προϊόντα δίκαιης συναλλαγής  (Ý 176%). Η ηθική παραγωγή αναγνωρίζετε επίσης σε πολλούς ακόμη τομείς όπως, η κοινότητα (τοπική κατανάλωση, προσφορά), προσωπική περιποίηση, πράσινο σπίτι, διατροφή, τουρισμός κ.α. Επιπρόσθετα η υιοθέτηση του μοντέλου από τις υπηρεσίες γραφείων τελετών οδήγησε στην διαμόρφωση του κλάδου για το λανσάρισμα των “Πράσινων Kηδειών”, με ενεργούς οργανισμούς πιστοποίησης των διαδικασιών και ανάπτυξη 14,29% μεταξύ 2010-2011.

Είναι ξεκάθαρο ότι η νέα τάση εξαπλώνετε δημιουργώντας καταναλωτές με συνείδηση και αυτό δυνητικά  θα αποτελέσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και κινητήριο δύναμη για την εξάπλωση των κοινωνικών επιχειρήσεων. Οι κοινωνικές επιχειρήσεις έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην διαμόρφωση της νέας καταναλωτικής τάσης τόσο σαν πάροχοι ηθικά παραγόμενων προϊόντων υπηρεσιών όσο και ως πρεσβευτές αυτού του τμήματος της αγοράς. Το τμήμα αποτελεί την «φωλιά» (niche) των κοινωνικών επιχειρήσεων και το κύριο  Κοινό Στόχο που θα πρέπει να κατανοήσουν, για να προσφέρουν τα προϊόντα και υπηρεσίες τους. Στη The Nest το πρωτόκολλο ανάπτυξης κοινωνικών επιχειρήσεων που ακολουθούμε, ξεκινά με την  ευαισθητοποίηση , την ενεργοποίηση αξιών, και την αναγνώριση του χρήστη και της εμπειρίας του. Προετοιμάζουμε τον  Κοινωνικό επιχειρηματία να δεί μέσα από τα μάτια του χρήστη και να βιώσει την εμπειρία χρήσης. Τότε μόνο μπορεί να ακολουθήσει την διαδικασία σχεδιασμού του παραγόμενου προϊόντος ή υπηρεσίας  και να είναι σε θέση να δοκιμάσει το πρωτότυπο του.

Κλείνοντας, η ηθική κατανάλωση στην Ελλάδα σήμερα δεν παύει να αποτελεί ένα μικρό μέρος του συνόλου της κατανάλωσης. Αυτό δεν σημαίνει ότι παύει να αποτελεί τον κύριο  καταναλωτικό κοινό των κοινωνικών επιχειρήσεων. Παραμένει μια ανερχόμενη τάση και θα δημιουργήσει προϋποθέσεις ανταγωνιστικότητας για τις κοινωνικές επιχειρήσεις. Οι κοινωνικοί επιχειρηματίες  θα πρέπει να αναγνωρίσουν τον ρόλο τους  σε αυτήν την τάση, ως πρεσβευτές και ως παραγωγοί. Για να εξασφαλίσουν την επιτυχία επιβάλλεται να μελετήσουν και να αναγνωρίσουν τις ανάγκες και συνήθειες που έχει αυτό το τμήμα της αγοράς που εκπροσωπούν και να τις ενσωματώσουν στον επιχειρησιακό τους σχεδιασμό.

 

Δημοσιευθηκε στο επιχειρώ απο τον :

Σκερλετόπουλος Λεωνίδας | Head of Develpment | The Nest

contact: l.skerletopoulos@thenest.org.gr

 

nest-logo

facebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubeby feather